In de nazomer van 2006 hebben Jenneke en ik een bezoek gebracht aan een aantal nieuwe Europese landen, landen die voor 1989 nog onderdeel van de Sovjet-Unie waren. We hebben een rondreis gemaakt door Litouwen, Letland en Estland en uiteindelijk zijn we in St. Petersburg in Rusland beland. Ondanks dat de Sovjet/Russische invloeden in de drie Baltische Staten nog duidelijk herkenbaar zijn (een deel van de bevolking is van Russische afkomst), hebben de drie landen een volledig eigen karakter. De landen onderling lijken daarbij ook niet op elkaar. Al met al was het een mooie ervaring om door deze landen te reizen en uiteraard was het einde van de reis in St. Petersburg een absoluut hoogtepunt!

Klik voor een foto-indruk van deze reis op onderstaande linken:

Dag 1 en 2 Vilnius (Litouwen)

Dag 3 t/m 5 Kaunas en Nida (Litouwen)

Dag 6 en 7 Riga en Gauja Nationaal Park (Letland)

Dag 8 en 9 Pärnu en Saaremaa (Estland)

Dag 10 en 11 Tallinn (Estland)

Dag 12 en 13 St. Petersburg (Rusland)

Dag 14 en 15 St. Petersburg (Rusland)

Onderstaande reisbeschrijving is van reisorganisatie Djoser:

Litouwen

Dag 1 Amsterdam – Vilnius
Dag 2 Vilnius
Dag 3 Vilnius - Kaunas – Nida
Dag 4 Nida
Dag 5 Nida – Riga

De reis begint in Litouwen. In Vilnius, sinds 1990 hoofdstad van het zelfstandige Litouwen, kun je heerlijk rondslenteren in de oude straatjes van de binnenstad, die een barok Pools karakter heeft. De stad strekt zich uit langs de beide oevers van de snelstromende Neris, gelegen tussen met naaldbossen begroeide heuvels. Het hart van de oude stad ligt naast de Gedimino-heuvel. Aan de voet ervan staat de witte kathedraal, die in 1990 voor de katholieke Litouwers de herleving van het nationale bewustzijn symboliseerde. Bij een stadswandeling kom je verder langs het universiteitscomplex en enkele kerken.

Op weg naar de kust rijden we eerst naar Trakai, dat 30 km ten zuidwesten van Vilnius ligt. In het dorpje met zijn houten huizen staat een prachtige waterburcht uit de 14e eeuw, waar in 1253 de eerste koning van Litouwen werd gekroond. We rijden verder naar de universiteitsstad Kaunas, in de jaren twintig en dertig nog ’s lands hoofdstad. In het centrum van de oude binnenstad vind je woonhuizen uit de 15e en 16e eeuw.

Dan bereiken we met een veerboot de Koerse Schoorwal, een uniek vogelrijk natuurgebied met hoge witte zandduinen, waarvan je uitzicht hebt op het water aan beide kanten van de landtong, die maar 5 km breed is. Je kunt er prachtige boswandelingen of fietstochten maken.

In het plaatsje Nida, dat aan de oever van de Koerse Haf ligt, had de Duitse schrijver Thomas Mann een zomerverblijf, dat nu te bezichtigen is. Met de ferry aan de punt van de landtong steken we terug over naar Klaipeda, in het verleden speelbal van Duitse ridders, Zweden, nazi-Duitsland en Sovjettroepen. De havenstad, vroeger bekend onder de Duitse naam Memel, heeft een oud centrum, dat in zijn geheel onder monumentenzorg valt.

De Baltische landen staan bekend om hun vindplaatsen van amber of barnsteen, versteende hars, dat miljoenen jaar oude insecten gevangen houdt en bij opwrijven een aantrekkingskracht krijgt. Deze eigenschap heeft ervoor gezorgd dat barnsteen zijn naam (via het Griekse elektron) aan de elektriciteit heeft gegeven. Het wordt nu gevonden in bruinkoollagen. Op de markt van Klaipeda vind je een groot aanbod.

Verder rijdend stoppen we nog bij het merkwaardige gedenkteken voor slachtoffers van alle vervolgingen dat langs de weg naar het noorden ligt. Kryziu Kalnas is een lage heuvel, die bedekt is met allerlei kruisen die daar spontaan zijn neergezet.

Letland

Dag 6 Riga
Dag 7 Riga, excursie Gaujas - Saaremaa

In de Letse hoofdstad Riga is de oude binnenstad, Vecriga genaamd, voor een groot deel voetgangersgebied. De 800 jaar oude stad is ontstaan als handelsnederzetting van Duitse ridders. Vanaf de toren van de Sint-Pieterskerk, die in de 17e eeuw de hoogste toren ter wereld zou zijn geweest, heb je een fantastisch uitzicht over de stad.

Onder de talrijke monumenten en musea vind je ‘de drie broers’, woningen uit de 15e en 16e eeuw. Aan de Alberta iela vind je een hele reeks huizen in Jugendstil. Talrijke winkels, cafés en theaters getuigen van de hervonden vitaliteit na de Sovjetoverheersing. Even buiten de stad vind je aan de oever van het Juglas-meer het volkenkundig museum, dat een overzicht biedt van Letse architectuur, folklore en leefwijze in het gebied door de eeuwen heen.

Het dichtbijgelegen Jurmala, eigenlijk een langgerekte keten van vissersdorpjes, is van oudsher bekend als sjieke badplaats en kuuroord. Vele villa’s getuigen van dit rijke verleden. Vanuit Riga kun je met een lokaal treintje in het centrale dorp Majori komen.

In de Letse wouden komen nog talrijke plant- en diersoorten voor die elders in Europa zijn uitgestorven. Ook staat het land bekend als een vogelparadijs. We kunnen dit ervaren als we op weg naar Saaremaa een excursie maken naar het nationale park Gaujas, dat bekend staat als Lets Zwitserland. Hier kun je de mysterieuze Gutmanagrot en het romantisch gelegen Turaidakasteel bezoeken.

Estland

Dag 8 Saaremaa
Dag 9 Saaremaa – Tallinn
Dag 10 Tallinn
Dag 11 Tallinn

In Estland verblijven we eerst op het idyllische eiland Saaremaa, waar we met de ferry vanuit Virtsu arriveren. De hoofdstad Kuressaare is een klein rustig plaatsje bij een kasteel van de Duitse Orde uit de 13e eeuw. Houten woningen geven het stadje een rustiek aanzien. Fietsen is een prima manier om ontspannen het vlakke eiland te verkennen. De bevolking heeft hier haar eigen tradities, liederen en kledingdracht bewaard. Verder zijn er heidevelden en weilanden en zie je houten boerderijen en windmolens.

De oude Hanzestad Tallinn aan de Finse Golf maakte de grootste bloei door van de 13e tot de 16e eeuw, toen ze stapelplaats was in het oostelijk deel van de Baltische Zee. De oude kern met zijn gotische kerken, binnen de hoge muren, is vrijwel ongeschonden bewaard gebleven. Wandelend door de met keitjes bestrate steegjes kun je je makkelijk verplaatsen in de sfeer uit die lang vervlogen tijd. Heel speciaal is het pas weer opengelegde steegje Katariina käik, waar nu in de middeleeuwse muren allerlei werkplaatsen gehuisvest zijn. De oude stad bestaat uit een boven- en benedendeel.

In de bovenstad ligt op de gelijknamige heuvel het Toompeakasteel, waar het Estse parlement zetelt. Van het oorspronkelijke kasteel zijn alleen drie van de vier torens bewaard gebleven, waarvan ‘lange Herman’, getooid met de nationale vlag, een duidelijk oriëntatiepunt is. Tegenover het parlement ligt de Russisch-orthodoxe Alexander Nevsky-kathedraal met zijn uivormige koepels en mozaïeken. Er is veel gediscussieerd over de sloop van dit symbool van tsaristisch imperialisme.

De benedenstad, rond het raadhuisplein, is het levendige deel van de oude stad, met veel winkels en restaurantjes. Tegenover het station kun je een drankje nuttigen in Wagon Lits café, gezeten op de ongemakkelijke banken van sobere Sovjettreinen. 2 km buiten het oude ommuurde centrum ligt in het Kadriorg-park een zomerpaleis van Peter de Grote, nu de residentie van de Estse president. Even verderop in het park vind je de halve koepel van het landelijke songfestival.
De Esten staan bekend als uitstekende zangers, er treden hier duizenden koren op bij het festival. Ten westen van de stad vind je het openluchtmuseum Rocca al Mare, waar vele fraaie voorbeelden te zien zijn van houten bouwkunst uit de 18e en 19e eeuw.

Op een van de dagen in Tallinn kunt u de veerboot naar Helsinki nemen. Hier zult u aan de bouwstijl zien hoezeer de landen aan de Baltische Zee met elkaar verbonden zijn.

Sint-Petersburg

Dag 12 Tallinn – Sint-Petersburg
Dag 13 Sint-Petersburg
Dag 14 Sint-Petersburg
Dag 15 Sint-Petersburg – Amsterdam

Na twee nachten in Tallinn rijden we per bus naar Sint-Petersburg, dat in 2003 zijn 300-jarig bestaan heeft gevierd. Sankt Peterburg, zoals de officiële Russische naam luidt, werd in 1703 gesticht op initiatief van tsaar Peter de Grote, die een vesting tegen de Zweden nodig had. De homogene architectuur van de vele stadspaleizen met hun pasteltinten maakt het tot een van de mooiste steden van Europa, zeker na de vele restauraties die inmiddels hebben plaatsgevonden.

De elegante mengeling van Italiaanse barok en Russische stijlen zien we in veel stadspaleizen weerspiegeld. Aan de brede boulevard Nevski Prospekt zijn grote winkels en terrasjes, waar je het woelige geheel van een wereldstad kunt aanschouwen. Dit deel van de stad wordt op Amsterdamse wijze doorsneden met grachten, die worden omzoomd door fraaie paleizen waar de oude aristocratie woonde.

Aan de Neva ligt het Winterpaleis, vroeger woonplaats van de tsarenfamilie. Nu herbergt het samen met de bijgebouwen een van de belangwekkendste en omvangrijkste kunstcollecties ter wereld in het grootste museum ter wereld, de Hermitage. Aan de overzijde van de machtige Neva zie je de Petrus-en-Paulusvesting, in 1703 de bakermat voor de stad. In de kerk liggen de 18e en 19e-eeuwse tsaren begraven en sinds 1998 in een aparte kapel ook Nikolaj II en zijn familie. Het fort is in de tsarentijd ook als gevangenis gebruikt.